حتى اگر همه دست بدست هم بدهند ، آنها همچنان نيرومندانه پيش مىآيند تا وارد كشتزار شوند و آنچه ميل داشته باشند بخورند . در حالى كه تمام پيكرشان به اندازه يك انگشت باريك نيست ! بزرك است خداوندى كه « تمام كسانى كه در آسمانها و زمينند از روى اختيار يا به اجبار در برابرش خضوع مىكنند » و صورت و جبين برايش به خاك مىسايند ، و طوق اطاعت او را در حال تندرستى و ناتوانى به گردن مىاندازند ، و از روى ترس و بيم زمام اختيار خود را به او مىسپارند . پرندگان مسخر فرمان وى هستند ، و او تعداد پرها و موى پرهاى آنها ( از كوچك و بزرك ) و شماره نفسهاى آنان را احصاء كرده است . عده‌اى را بگونه‌اى آفريده كه در درون آب زندگى كنند ، و گروهى در خشكى ! ، روزى آنها را مقدر فرموده ( و آن چه با دستگاه گوارش و بدن آنها تناسب دارد بر ايشان آفريده ) ، و اصناف آنها را احصاء نموده است . اين كلاغ است و آن عقاب ، اين كبوتر است ، و آن شتر مرغ ، هر پرنده‌اى را به نامى دعوت كرده و روزيش را تكفل نموده . ابرهاى سنگين را ايجاد فرموده ، و باران‌هاى پر پشت و پى در پى از آن فرو فرستاده ، قسمت و سهم باران هر مكانى را مشخص ساخته است ( و با اين كار ) زمينهاى خشك را آبيارى نموده و گياهان را بعد از خشك سالى رويانده است . خطبه - 186 از خطبه‌هائى است كه امام ( ع ) در بارهء « توحيد » ايراد فرموده است . ( 359 ) در اين خطبه آن قدر اصول علمى گرد آمده كه در هيچ خطبه ديگرى وجود ندارد . آن كس كه كيفيتى برايش قائل گردد او را يكتا ندانسته ، و كسى كه برايش مانندى قرار دهد به حقيقتش پى نبرده ، و هر كس وى را شبيه چيزى بداند به مقصد نرسيده است ، آن كس كه به او اشاره كند و يا در وهم و انديشه آورد ، وى را از « جهات و ابعاد » منزه ندانسته است . ان چه كنه ذاتش شناخته شده مصنوع است ، و آن چه بقايش به ديگرى باشد داراى علت و آفريننده‌اى است . انجام دهنده‌اى است كه نيازمند وسيله نيست ، و اندازه‌گيرنده‌اى است كه محتاج جولان فكر نمىباشد ، . غنى و بى نياز است اما نه اين كه آن را تحصيل كرده باشد نه « زمان با او همنشين است و نه ابزار و وسايل با او قرين . . .